صفحه اصلي | مسئولان | خدمات | تماس با ما | پروژه ها | زبــان
بچههاي افغان مستندي از مهرداد فريد
حق آموختن
مستند مهرداد فريد روزنامهنگار ايراني که براي نخستين بار در جشنواره ونيز 2002 به نمايش درآمد و به سينماي سياسي و مستقل اختصاص داشت، مبارزه روشنفکران و آدمهاي خيّر ايراني را براي کمک به کودکان پناهندهافغاني توصيف ميکند. اگر والدين اين کودکان اجازهاقامت در ايران نداشته باشند، بچهها نيز از امکان دستيابي به سيستم آموزش و پرورش محروم ميشوند. بچههاي افغان که در يک مسجد ـ که به عنوان مدرسهاي زيرزميني از آن استفاده ميشود ـ فيلمبرداري شده، تلاشهاي خستگيناپذير يک دختر دانشجوي ايراني را به تصوير ميکشد که سعي دارد کلاس درس اين بچهها را تا پايان سال تحصيلي برپا نگه دارد. اما يک روز اين دختر فشارها و توبيخهاي سرايدار مسجد را تاب نميآورد و اين کلاس را رها ميکند. به گفته مهرداد فريد: «بخش اعظم افغانيها ترجيح ميدهند در ايران بمانند، چون شرايط زندگي در اينجا بهتر است.»
در حياط يک خانه تعدادي بچه در زمين نشسته و زنجير ميسازند. آنها از سن چهار سالگي، از هشت صبح تا هشت شب، مشغولاند و به اين ترتيب به درآمد خانواده که هفتهاي پنج دلار است کمک ميکنند. بچههاي بزرگتر از بدرفتاري کارفرماهاي خود حکايتها دارند. يکي از مادرها تعريف ميکند: «ما واقعاً از بيسوادي رنج ميبريم. ولي مهمتر از همه تغذيه و پوشاک است؛ خوشبختانه بچههاي ما گدايي نميکنند.»
هنگامي که معلم با والدين بچهها ديدار ميکند، يکي از مادرها به او ميگويد: «اين نخستين بار است که براي آموزش بچهها کسي از من پول طلب نميکند. در پاکستان به محض آن که پاي بچهها به اين کشور ميرسد، ثبت نام ميشوند و به مدرسه ميروند. اما در ايران از من مدارک اقامتم را ميخواهند. چرا يک کشور شيعه نيز نميتواند همين کار را انجام دهد؟»
وقتي خانم معلم به بچهها اعلام ميکند: «به مدت سه سال به شما آموزش دادم. شما چيزها ياد گرفتيد و به من هم خيلي چيزها ياد دادهايد. ولي امروز ديگر قادر به ادامه کار نيستم. چون کليد مدرسه را ندارم.» سکوت غريبي در ميان بچههايي که اشک در چشمانشان جمع شده، حاکم ميشود. خانم معلم که خود نيز اندوه بر جانش چنگ انداخته نتيجه ميگيرد: «دلم نميخواهد آخرين جلسه درسمان با اشک و گريه تمام شود. براي کلاس يک جاي ديگر، پيدا خواهيم کرد.»
طي دو دهه گذشته ايران مهماندار سه ميليون پناهندهافغان بوده کهاخيراً بخشي از آنها به کشور خود بازگشتهاند. فرزندان آنهايي که در ايران ماندهاند، هنوز حق تحصيل ندارند.
لوموند ديپلماتيک ژوئيه 2003
دومينيک گودرش
مترجم: سعيد خاموش
صفحه اصلي | مسئولان | خدمات | تماس با ما | پروژه ها | زبــان